Το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας με παιδικούς πρωταγωνιστές

 

«Ερευνώντας πίσω από τις κλειστές πόρτες»

ΓΑΝΩΤΗ ΕΥΤΥΧΙΑ 
Το παρών απόσπασμα αποτελεί συνοπτική περίληψη πανεπιστημιακής εργασίας υπόψη της κοινωνικής ανθρωπολόγου και καθηγήτριας Dianna Riboli, η οποία έγινε στα πλαίσια του μαθήματος «Ανθρωπολογία της βίας» και έχει ως στόχο την περιγραφή του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας,  παρουσιάζοντας μέτρα αντιμετώπισης και πάταξης του φαινομένου αυτού που απασχολεί λίγο ή πολύ όλες τις κοινωνίες.

Είναι ευρέως γνωστό ότι η βία με τη γενική της μορφή συναντάται κυρίως στις ανεπτυγμένες πολιτικά και βιομηχανικά χώρες του κόσμου, όμως καμία απολύτως κοινωνία, ακόμη και αν η ανάπτυξή της δεν τη χαρακτηρίζει, δεν υφίσταται αποκομμένη από την παραμικρή τουλάχιστον μορφή βίας. Η βία διαφέρει από κοινωνία σε κοινωνία, όμως σε κάθε περίπτωση ορίζεται ως η μη αποδεκτή από τον κοινωνικό και ηθικό κώδικα συμπεριφορά. Όταν αυτή η αδικαιολόγητη συμπεριφορά εκφράζεται στα οικιακά πλαίσια παρακωλύοντας τα δικαιώματα των μελών της οικογένειας, τότε κάνουμε λόγο για ενδοοικογενειακή βία, ενώ αν τα περιστατικά αφορούν ανηλίκους ή παιδιά, ο παραπάνω χαρακτηρισμός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η βιαιοπραγία, η άσκηση δηλαδή έμπρακτης βίας σε βάρος των συνανθρώπων, και ειδικά εντός της οικογενειακής εστίας, είναι πολύπλευρη. Οι πιο συνηθισμένοι τρόποι εκδήλωσης αυτής της συμπεριφοράς είναι λεκτικοί, ψυχολογικοί, σεξουαλικοί ή έχουν τη μορφή χειροδικίας.
Έρευνες της επιστήμης έχουν δείξει ότι τα παιδιά που υφίστανται τη βία από τους γονείς τους ή άλλα κοντινά συγγενικά πρόσωπα, αποκτούν ψυχολογικές και συμπεριφορικές αναπτυξιακές διαταραχές, ενώ αν τα περιστατικά εκδήλωσης βίας είναι ισχυρά με τη μορφή ξυλοδαρμού, οι σωματικές και εγκεφαλικές βλάβες δεν απουσιάζουν. Δυστυχώς, τα ποσοστά άσκησης βίας σε ανηλίκους από πρόσωπα του οικογενειακού τους περιβάλλοντος είναι συντριπτικά. 275 εκατομμύρια παιδιών ανά τον κόσμο είναι εκτεθειμένα στην ενδοοικογενειακή βία. Ωστόσο, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει μόνο όσες περιπτώσεις έχουν γίνει φανερές και έχουν καταγραφεί.
Παρούσας της βίας σε βάρος μωρών, παιδιών, ακόμη και ανηλίκων εφήβων κάτω των 16 ετών, προκαλούνται αλλαγές στη συμπεριφορά του ατόμου, αϋπνία, φόβος απέναντι στη μοναξιά, ανώριμη συμπεριφορά, καθώς και προβλήματα όρασης, νυχτερινής ενούρησης ακόμη και δυσκολίες στη έκφραση και την άρθρωση του λόγου, συμπτώματα κατάθλιψης, αίσθημα απόρριψης και αυτοκτονικές τάσεις που δημιουργούνται εξαιτίας του αισθήματος της έλλειψης αγάπης και κατανόησης. Αργότερα, σε ανώτερες ηλικιακές βαθμίδες, αυτά τα παιδιά είναι εύκολο να κάνουν χρήση ψυχοτρόπων ουσιών, ναρκωτικών, παραισθησιογόνων, να υιοθετήσουν εγκληματικές συμπεριφορές παρόμοιες μ’ εκείνες που έλαβαν από τη δική τους οικογένεια, και να έχουν πρόωρες εγκυμοσύνες. Ορισμένα μάλιστα άτομα χάνουν το ενδιαφέρον τους για αγάπη προς άλλα άτομα, δεν κάνουν φίλους διότι αισθάνονται κοινωνικά περιθωριοποιημένοι, ενώ σύμφωνα με αποτελέσματα ερευνών μπορούν ως ενήλικες πια να μπλέκουν εύκολα σε καβγάδες και τείνουν να θέτουν σε απόσταση όσους τους πλησιάζουν, λόγω της ανεπτυγμένης ψυχικής φοβίας πως όποιος τους πλησιάζει, το κάνει για ν’ ασκήσει βία, και όχι από συντροφικότητα.
Σε κάθε περίπτωση, η επικοινωνία και το αίσθημα ασφάλειας πρέπει να παρέχονται σε κάθε νεαρό άτομο τόσο από την οικογένειά του, όσο και από τους συναναστρεφόμενους ενήλικους εκτός της οικογένειας, όπως για παράδειγμα από το δάσκαλο. Ακόμη και σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, οι ειδικοί έχουν χρέος να τονίσουν στο παιδί ότι η κατάσταση που βιώνει μπορεί στην πορεία ν’ αλλάξει και να έχει πιο ευνοϊκά χαρακτηριστικά.
Στα πλαίσια της αντιμετώπισης του φαινομένου, τόσο ο κρατικός φορέας, όσο και πολλοί ιδιωτικοί φορείς, δραστηριοποιούνται οργανώνοντας ενημερωτικές ημερίδες, συνέδρια, ακόμη και σύντομα ενημερωτικά διαφημιστικά μηνύματα για το σκοπό αυτό. Οργανισμοί όπως «Το χαμόγελο του παιδιού», δραστηριοποιούνται σε πανελλαδικό επίπεδο φροντίζοντας η ενδοοικογενειακή βία και η πρόκληση σωματικών και ψυχικών βλαβών σε ανηλίκους και μη, να μειώνεται χρόνο με το χρόνο, μέσω της συνεχούς ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και εφαρμοσμένων προγραμμάτων με τη μορφή άσκησης. Αποτελεί άλλωστε δικαίωμα όλων μας είτε είμαστε ενήλικοι, είτε ανήλικοι, να διασφαλίζουμε ένα υγιές και ήρεμο περιβάλλον, προφυλαγμένο από κάθε κίνδυνο. Όταν οι γονείς κάθε παιδιού ζουν προφυλαγμένοι, σέβονται ο ένας τα δικαιώματα του άλλου, και συμβιώνουν αρμονικά, τότε και το παιδί μεγαλώνοντας καταφέρνει να αποκτά ολοκληρωμένη προσωπικότητα χωρίς διαταραχές ανάπτυξης και εκδήλωσης συμπεριφορών. Τα διδάγματα που παίρνει το κάθε παιδί, αντλούνται από τα πρώτα του πρότυπα που είναι οι γονείς.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s